Chọn nhiệt kế cho nhà có trẻ nhỏ và đo thân nhiệt cho đúng

Vì sao nên bỏ nhiệt kế thuỷ ngân

Nhiệt kế thuỷ ngân từng là chuẩn mực, nhưng thuỷ ngân là chất độc với hệ thần kinh và một ống vỡ trong phòng kín là sự cố thật sự. Việt Nam đã tham gia Công ước Minamata về thuỷ ngân và ngành y tế khuyến khích chuyển sang thiết bị không thuỷ ngân. Với nhà có trẻ nhỏ, đây là lý do đủ để thay.

Ba loại nhiệt kế phổ biến hiện nay

• Nhiệt kế điện tử đầu mềm. Giá dễ chịu, đo được ở nách, miệng hoặc hậu môn tuỳ hướng dẫn của nhà sản xuất. Độ chính xác tốt nhưng cần chờ vài chục giây tới vài phút.
• Nhiệt kế hồng ngoại đo tai. Kết quả nhanh, tiện với trẻ đang ngủ, nhưng phụ thuộc nhiều ở việc đặt đầu đo đúng hướng ống tai, và ráy tai nhiều có thể làm sai lệch.
• Nhiệt kế hồng ngoại đo trán, có loại tiếp xúc và loại không tiếp xúc. Nhanh và dễ dùng nhất, phù hợp sàng lọc nhiều người, nhưng dễ bị ảnh hưởng bởi mồ hôi, gió quạt, máy lạnh và khoảng cách đo.

Không có loại nào tốt nhất cho mọi tình huống. Nhiều gia đình chọn một nhiệt kế điện tử tiếp xúc làm chuẩn và một nhiệt kế hồng ngoại để kiểm tra nhanh.

Chọn theo độ tuổi

Với trẻ sơ sinh và trẻ dưới ba tháng, các hướng dẫn nhi khoa phổ biến ưu tiên phép đo tiếp xúc vì độ tin cậy cao hơn. Với trẻ lớn hơn và người trưởng thành, đo nách hoặc đo trán đều chấp nhận được cho việc theo dõi tại nhà, miễn là dùng nhất quán một vị trí đo.

Điểm quan trọng thường bị bỏ qua: cùng một người, số đo ở các vị trí khác nhau sẽ khác nhau. Vì vậy khi theo dõi diễn tiến trong ngày, nên giữ nguyên một loại nhiệt kế và một vị trí đo, rồi so sánh các lần đo với nhau.

Đo cho đúng

1. Đọc hướng dẫn của chính thiết bị trước lần dùng đầu tiên, nhất là thời gian chờ và vị trí đo được nhà sản xuất khuyến cáo.
2. Chờ ít nhất mười lăm tới ba mươi phút sau khi trẻ tắm, bú, ăn hoặc uống đồ nóng lạnh.
3. Lau khô vùng đo. Mồ hôi làm kết quả đo trán và đo nách thấp hơn thực tế.
4. Tránh đo ngay dưới luồng gió quạt, máy lạnh hoặc ánh nắng chiếu thẳng.
5. Ghi lại giờ đo và kết quả. Diễn tiến theo giờ nói nhiều hơn một kết quả đơn lẻ.

Kết quả đo nói gì và không nói gì

Tài liệu y tế phổ thông coi thân nhiệt từ 38 độ C trở lên là sốt. Tuy nhiên kết quả đo chỉ là một phần của bức tranh: cách trẻ chơi, bú, ngủ và phản ứng với người thân quan trọng không kém.

Có những tình huống cần nhân viên y tế thăm khám sớm thay vì theo dõi thêm tại nhà, chẳng hạn trẻ dưới ba tháng tuổi có thân nhiệt bất thường, trẻ bỏ bú, li bì, khó đánh thức, thở nhanh, co giật, hoặc sốt kéo dài nhiều ngày. Khi gặp những dấu hiệu này, việc cần làm là đưa trẻ đi khám chớ không phải tra cứu thêm trên mạng.

Giữ thiết bị sạch và đúng chuẩn

Lau đầu đo bằng cồn y tế sau mỗi lần dùng và để khô tự nhiên. Thay pin khi màn hình mờ, vì pin yếu làm sai số tăng. Không nhúng cả thân máy vô nước nếu nhà sản xuất không ghi là chống nước. Giữ lại hộp và tờ hướng dẫn để biết thiết bị được khuyến cáo hiệu chuẩn hay thay mới sau bao lâu.

Bài viết cung cấp thông tin sức khoẻ chung, không thay thế ý kiến chuyên môn cho từng người. Với trường hợp cụ thể của mình, người đọc nên trao đổi trực tiếp với dược sĩ hoặc bác sĩ.